Nieuws
De straf voorbij. De belofte van een boeiende conferentie.
Op donderdag 15 maart 2001 vindt een grote conferentie plaats voor al degenen die bezig zijn om wangedrag en conflicten op te lossen langs andere wegen dan met ingrijpen door de politie en juridische procedures. De stichting ‘Pinokkio’ brengt vanuit verschillende hoeken allerlei groeperingen en initiatieven bijeen voor deze conferentie onder de titel: ‘De straf voorbij; nieuwe normatieve praktijken en morele noties rondom het strafrecht’.
Tijdens de conferentie staat de vraag centraal hoe morele praktijken, samen omschreven met het woord herstelrecht, een nieuwe impuls kunnen krijgen en worden bevorderd. De werkgroep ‘Pinokkio’ is klein groepje van personen die zich vanaf het voorjaar in 1999 onder het dak van de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht heeft bezig gehouden met het vraagstuk van de huidige criminaliteit en de traditionele justitiele reacties daarop. In die groep was enige ervaring met praktijken uit de jeugdzorg, het opbouwwerk en zaten ook medewerkers van verschillende universiteiten en het ministerie van Justitie.
De bekendheid met allerlei en steeds meer initiatieven die preventief of met een alternatief op grensoverschrijdend gedrag reageren, deed de groep besluiten om een rode draad te zoeken en de praktijken te verzamelen. Die gezamenlijke noemer is het besef van goed en kwaad, zoals in het kinderboek door Pinokkio (ziedaar de naam van het voorbereidende platform) met vallen en wordt ontwikkeld. De groep heeft als uitgangspunt, dat vooral jongeren bij het overschrijden van grenzen, wanneer het gevaar dreigt om ‘buiten gezet te worden’ of ‘uit de boot te vallen’ aandacht verdienen in de vorm van preventie of met behulp van lerende technieken.
Op 30 november is belangrijk voorwerk voor de conferentie gedaan. Twaalf praktijken hebben bij wijze van voorbeeld zich gepresenteerd. Denk daarbij aan buurtbemiddeling, het bevorderen van sociale veiligheid in de buurt door sociale redzaamheid, leerlingbemiddeling, actiegroepen tegen geweld, ‘Match’ (de big brother of sister-maatjes), de op herstel gerichte detentie en het project ‘normen en waarden’ om het pedagogisch klimaat in buurt en wijk te bevorderen. Ook de ‘Echt recht-conferentie’ is daar aanbod gekomen.
>>
De middag toonde aan dat het op dit moment boeiend is om van elkaars werk te horen.
Maar dat niet alleen, het geeft deelnemers aan de diverse praktijken een sterk gevoel, dat zij met hun werk voor de maatschappij een belangrijke betekenis hebben. Het aansporen tot het nemen van de eigen verantwoordelijkheid, het centraal stellen van respect en tolerantie en het versterken van de eigenwaarde van mensen die in een conflict verkeren dragen bij aan een ander klimaat in het reageren op wangedrag en overtreden van regels. Maar die morele waarden blijven vaak onder de oppervlakte en worden zelden, en zeker niet gezamenlijk, onder de aandacht gebracht van de samenleving. De conferentie wil dus ook het overdragen van de normen in al die praktijken zo goed mogelijk verwoorden en daarmee een kans grijpen om het belang van sociale cohesie en integratie van burgers te benadrukken.Het gaat de initiatiefnemers niet om een pleidooi voor herstel van de traditionele gemeenschapsmoraal, maar om te benadrukken hoe in een op het individu gerichte en multicultureel ingerichte maatschappij aandacht te hebben voor het uitdrukken van morele regels, normen en waarden.
De Pinokkio-groep heeft drie doelstellingen voor de conferentie geformuleerd:
- het in kaart brengen van initiatieven en het bevorderen van samenhang door een gemeenschappelijke taal;
- het versterken van het zelfbewustzijn van degenen die binnen die praktijken actief zijn;
- het geven van aanzetten voor de uitbreiding van meer communicatieve visie op het strafrecht en de uitvoeringspraktijk daarvan.
Voor de coordinatoren van Echt recht-conferenties is deze conferentie een aanrader. Er ontstaat de mogelijkheid om het werk van de conferenties te plaatsen in een context van vergelijkbare ontwikkelingen en van ervaring met andere alternatieven te leren.
Jan van Lieshout, deelnemer aan de werkgroep Pinokkio.