Projecten
Op deze pagina treft u beschrijvingen van en informatie over Projecten voor herstelrecht aan. Geïnteresseerden worden uitgenodigd hun project te beschrijven en hier te laten plaatsen.
Echt recht bijeenkomsten
'Echt recht bijeenkomsten' is een model om daders en slachtoffers en iedereen die door een wandaad geraakt is, bij elkaar te brengen en gevoelens en gedachten over dit gebeurde uit te wisselen, een plan voor herstel te maken en zo de verhoudingen weer te herstellen.
Wanneer daders verantwoordelijkheid willen nemen voor een wandaad die zij hebben gepleegd, is dat een goede mogelijkheid om een 'echt recht bijeenkomst' te organiseren.
In een 'echt recht bijeenkomst' kunnen de jeugdige dader(s) vertellen wat zij gedaan hebben en ervaren welke gevolgen dat heeft gehad voor anderen. Aan het eind van de bijeenkomst wordt een plan gemaakt hoe de aangerichte schade (enigszins) hersteld kan worden.
De ervaring heeft geleerd dat de kracht en de mogelijkheden van deelnemers aan dit soort bijeenkomsten om zelf 'echt recht' te creëren groot is, en niet afhankelijk van een hoog geschoolde professional.
Hoe werkt een 'echt recht bijeenkomst'?
Voorbereiding: Nadat is vastgesteld dat een 'echt recht bijeenkomst' de juiste stap is en de dader en het slachtoffer hun medewerking geven, zal de coördinator de anderen die door de wandaad benadeeld zijn spreken en hen erbij uitnodigen - meestal familie en vrienden van zowel het slachtoffer als de dader.
De bijeenkomst: Tijdens de bijeenkomst zal de coördinator de dader vragen wat hij/zij gedaan heeft en welke gedachten er toen door zijn/haar hoofd speelden. Daarna vraagt de coördinator aan het slachtoffer en zijn/haar familie om te vertellen wat hen is overkomen en hoe het gebeurde hen geraakt heeft. Dan wordt de familie en vrienden van de dader hetzelfde gevraagd. Hierop wordt de dader uitgenodigd te reageren op wat hij/zijn gehoord heeft.
Een herstelplan: Hierna wordt de dader gevraagd hoe hij/zij zou willen dat deze 'echt recht bijeenkomst' afloopt. Zijn/haar reactie wordt besproken in de bijeenkomst en iedereen mag daarop reageren. Nadat er overeenstemming is bereikt beëindigd de coördinator het formele deel van de bijeenkomst, zet hij de afspraken op papier die worden getekend door alle deelnemers aan de 'echt recht bijeenkomst'. Dan volgt het informele deel van de bijeenkomst waar de deelnemers vaak de gelegenheid te baat kunnen nemen om persoonlijk met elkaar te spreken.
Effecten
Een 'echt recht bijeenkomst' is een activerend proces dat deelnemers de mogelijkheid geeft hun problemen op veelal bevredigende wijze op te lossen.
Daders beginnen meestal met het herstellen van de verhoudingen door hun verontschuldigen aan te bieden aan alle slachtoffers. Vaak zijn zij verrast door de ontdekking dat ook hun eigen familie en vrienden slachtoffers blijken te zijn.
Vaak treffen zij regelingen om materiele schade terug te betalen en/of om compenserende werkzaamheden te verrichten. In het vaststellen daarvan blijken slachtoffers aan het eind van de bijeenkomst vaak opmerkelijk genereus.
Daders krijgen inzicht en empathie voor het slachtoffer(s) en besef van wat hun daad voor hen betekend. Dit laatste vindt zelden plaats in een gewoon rechts- of disciplineringproces.
Slachtoffers en hun familie en vrienden zeggen na deelnamen aan een 'echt recht bijeenkomst' dat de bijeenkomst hen een mogelijkheid geeft om de dader te confronteren met hun gevoelens en gedachten over het gebeurde, hem/haar vragen te kunnen stellen en een bijdrage kunnen leveren aan de uitkomst van de bijeenkomst.
Door het uitwisselen van gedachten en gevoelens over het gebeurde veranderen de beelden die mensen over elkaar hebben. Het is daarna mogelijk te bespreken over hoe de schade enigszins hersteld kan worden.
Uit onderzoek blijkt dat echt recht bijeenkomsten' bijna altijd een positieve ervaring is voor alle deelnemers. Van zowel de daders als de slachtoffers zeggen 97% tevreden tot zeer tevreden te zijn met de uitkomst en de manier waarop in de bijeenkomst hun zaak behandeld is. (McCold '97)
Jongeren worden geconfronteerd met de consequenties van hun gedrag in een veel emotioneler proces dan een gewone rechtszitting of reprimande meestal is.
Tegelijkertijd is dit proces niet zo stigmatiserend omdat de jongere de mogelijkheid heeft het daders imago van zich af te schudden en zich te rehabiliteren binnen zijn omgeving en bijvoorbeeld op school.
De coördinator
De taak van de coördinator is het voorbereiden van de conferentie en de deelnemers uit te nodigen. Afhankelijk van de ernst van de wandaad en de daarmee gepaard gaande intensiteit van gevoelens, word een echt recht bijeenkomst idealiter binnen twee weken na de wandaad gehouden.
De bijeenkomst duurt meestal een uur en vergt een goede voorbereiding. Tijdens de bijeenkomst houdt de coördinator zich aan een speciaal ontwikkeld 'script' en is voornamelijk voorwaarde scheppend. Voor dit werk heeft de coördinator een driedaagse opleiding gehad. Coördinatoren hoeven geen hoog opgeleide specialisten te zijn. De taal en de cultuur kennen en weten hoe 'echt recht bijeenkomst' werken, is voldoende. Voor coördinatoren blijken deze bijeenkomsten zeer productief te zijn en meer inspirerend dan reprimandes te geven of straffen uit delen.
Waar gebruiken?
Dit model blijkt op meerdere terreinen toepasbaar te zijn: het wordt gebruikt in de strafrechtelijke sfeer, politie en reclassering. Maar is ook zeer bruikbaar binnen scholen en in het buurtwerk als een formeel maar ook als een informeel proces. Het is inmiddels ruim beproefd en wordt uitgevoerd door politieagenten, onderwijzers, groepsleiders in tehuizen buurtwerkers en vaak ook door belangrijke sleutelfiguren uit de cultuur van betrokkenen.
Aansluiten bij een traditie
Met dit model om 'echt recht bijeenkomsten' te houden is de afgelopen vijf jaar veel positieve ervaring opgedaan, met name in Nieuw Zeeland, Australië en de VS. Het is gebaseerd op de principes van de 'Family Group Conferencing' een door de Maori-cultuur in Nieuw Zeeland geïnspireerde benadering van familiezaken. Hoewel niet als zodanig ontwikkeld, staat het wel in de traditie van 'restoratieve justitie' zoals 'community mediation', 'victim offender reconciliation programs', en de 'community justice conferencing models'.
'Echt recht bijeenkomsten' vergen geen langdurige begeleidingen. Het zijn ook geen mediatie-bijeenkomsten. Het is een recht-toe-recht-aan probleemoplossend model dat een forum creëert, dat individuen, families, en burgers in staat stelt hun eigen problemen op democratische wijze op te lossen.
Voor meer informatie over de mogelijkheden om in uw organisatie, regio aan de slag te gaan kunt u contact opnemen met:
Echt-recht conferentie
Met ingang van 17 september hebben wij een nieuw bezoekadres
Postadres:
Postbus 753
8000 AT Zwolle
Bezoekadres tot 17 september:
Wipstrikkerallee 95
8023 DW Zwolle
Bezoekadres na 17 september:
Terborchstraat 1
8011 GD Zwolle
Telefoonnummer:
038 - 422 25 26
E-mail: kantoor1@wxs.nlOf kijk op de Echt-recht website voor o.m. verhalen van gehouden conferenties.